raoulΤο σχολείο υπήρξε, μαζί με την οικογένεια, το εργοστάσιο, το στρατώνα και, δευτερευόντος, το νοσοκομείο και τη φυλακή, το αναπόφευκτο πέρασμα προς το οποίο η κοινωνία του εμπορεύματος εξέτρεπε, προς όφελός της, το πεπρωμένο των όντων που ονομάζονται ανθρώπινα.
Η εξουσία που ασκούσε σε φύσεις ακόμα κυριευμένες από το πάθος για τις ελευθερίες της παιδικής ηλικίας, το συνέδεε, στην πραγματικότητα, με αυτούς τους ευνοϊκούς για την ανάπτυξη και την ευτυχία χώρους, που ήταν – και που εξακολουθούς να είναι, σε διαφορετικό βαθμό – , το οικογενειακό περιβάλλον, το εργαστήριο ή το γραφείο, ο στρατιωτικός θεσμός, η κλινική, τα κρατητήρια.

…Η σχολική επιχείρηση δεν υποτασσόταν μέχρι σήμερα σε μία κυρίαρχη ασχολία: να βελτιώσει τις τεχνικές της εκγύμνασης έτσι ώστε το ζώο να είναι αποδοτικό;

…Ιδού οι τέσσερεις τοίχοι. Η γενική συγκατάθεση απαιτεί να βρισκόμαστε εκεί, με υποκριτικό σεβασμό, φυλακισμένοι και περιορισμένοι, να μας ενοχοποιούν, να μας κρίνουν, να μας τιμούν, να μας τιμωρούν, να μας χειραγωγούν, να μας περιποιούνται, να μας βιάζουν, να μας παρηγορούν, να μας μεταχειρίζονται ως εκτρώματα που ζητιανεύουν βοήθεια και αρωγή.
Γιατί διαμαρτύρεστε; Θα αντιταχθούν στους συνυπεύθυνους των νόμων και των διαταγμάτων. Αυτός δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να μυηθούν οι νεοσσοί στους αμετάβλητους κανόνες που διέπουν τον κόσμο και την ύπαρξη; Αναμφίβολα. Γιατί όμως, οι νέοι άνθρωποι να προσαρμοστούν, επί μακρόν, σε μία κοινωνία χωρίς χαρά και χωρίς μέλλον, την οποία, πλέον, οι ενήλικες υπομένουν παρασιτημένοι, με μια ολοένα αυξανόμενη ξινίλα και δυσφορία;

…Ωστόσο, η ευφυΐα παραμένει απολιθωμένη,σαν να είναι ανίκανη να αντιληφθεί την μεταβολή που συντελείται μπροστά στα μάτια μας.

…Το εκπαιδευτικό μας σύστημα γίνεται αλαζονικό επειδή έχει απαντήσει αποτελεσματικά στις απαιτήσεις μιας πατριαρχικής κοινωνίας άλλοτε παντοδύναμης. Τόσο ενδελεχώς μάλιστα, ώστε η δόξα του αυτή να είναι ταυτόχρονα απεχθής και τέλεια.

(Raoul Vaneigem, Το τέλος της εξάρτησης, Ελεύθερος Τύπος, 1996, σελ. 5,6,7)

Advertisements